وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي گفت: به‌عنوان عضوي از خانواده‌ي مطبوعات در دوران پيش از مسووليتم و امروز آسيب اصلي مطبوعات را در اين نقطه يافتم كه مخاطبان احساس كنند گردانندگان روزنامه اصل انصاف را رعايت نمي‌كنند؛ بنابراين براي جست‌وجوي اطلاعات راه‌هاي ديگري را انتخاب مي‌كنند تا به واقعيت نزديكشان كنند.

محمدحسين صفارهرندي افزود: براي يادآوري به ذهن‌هايي كه ممكن است از خاطر برده باشند و براي تذكر به آن‌هايي كه توفيق حضور در شرايط ديگري را كه در اين كشور گذشته است نداشته‌اند، لازم است يادآور شويم كه گذشته‌هاي دور ما در عرصه‌ي مطبوعات و اطلاع‌رساني چگونه بوده و امروز در چه جايگاهي قرار داريم.

وي افزود: پيش از اين كه در اين كشور انقلابي به عظمت انقلاب اسلامي رخ دهد و نظام جمهوري اسلامي ايران مستقر شود كشوري با جمعيت نصف امروز بوده و 3 تا 4 روزنامه داشتيم و كمتر از 200 عنوان نشريه، ماهنامه، هفته‌نامه و فصلنامه وجود داشت.

صفارهرندي تصريح كرد: كساني مثل من و افراد هم سال من كه روزگار پيش از انقلاب را درك كرده‌اند، مي‌دانند فضاي حاكم بر مطبوعات چگونه بود و در واقع مطالب جدي در روزنامه‌ها به ندرت يافت مي‌شد و تصويري كه در روزنامه‌هاي آن در ذهن‌ها وجود دارد، تصوير صفحاتي است كه عمده‌ي آن را آگهي‌هاي روزمره و معمولي پر كرده بود و مطالبي صرفاً بازتاب داده مي‌شد كه به حكومت و اشخاص ريز و درشت حكومتي مربوط بود و كمتر نشاني از اطلاع‌رساني و انتقالي معرفتي به مخاطب داشت.

وي ادامه داد: اين مرز در مجلات و هفته‌نامه از روزنامه‌ها مشهودتر بود و براي كسي كه امروز مطبوعات كشور را مشاهده مي‌كند، مقايسه شرايط ديروز و امروز به افتخار و غرور براي ما ايرانيان منتهي مي‌شود.

او افزود: امروز حداقل 150 عنوان روزنامه به صورت سراسري، استاني و محلي در حال انتشار است و بيش از 3500 عنوان روزنامه، نشريه و مجله در سراسر كشور براي فعاليت اعلام حضور كردند و حداقل 2900 مورد از آن‌ها امروز منتشر مي‌شوند و بايد بگويم از افتخارات دوره‌ي 3 ساله‌ي اخير اين است كه از 2 هزار و 900 و اندي روزنامه‌ي منتشر شده، 1060 عنوان مربوط به اين دوره‌ي سه ساله است.

وي خاطر نشان كرد: فضاي حاكم بر تشكيلات مختلف ما براي كساني كه مختصري انصاف در وجودشان باشد، فضاي توأم با آزادي و اطلاع‌رساني به صورت جامع‌الاطراف است و به حق اگر كسي در شرايط حاضر با وجود تنوع سلايق و اين كه سلايق مختلف هر كدام تريبوني براي حرف‌هاي خود دارند ادعا كنند كه دچار شرايط اختناق و خاموشي هستيم توسط ديگران هو خواهد شد كه چه شرايط خاموشي است كه مي‌شود به بالاترين مقامات كشور گزنده‌ترين انتقادات را به تخريب نزديك است روا داشت.

صفارهرندي اظهار كرد: اين وضع در طول سال‌هاي اخير مشهودتر است نسبت به سال‌هاي قبل از آن؛ البته در دوره‌هايي كه به اقتضا شرايط دروني كشور و به طور مثال در شرايط جنگ ناجوانمردانه مثل تمام جاهايي كه دچار اين وضع مي‌شود تصويري كه از مطبوعات ارائه مي‌شد، متفاوت بوده و با معذوراتي مواجه بود و ملاحظات امنيتي و منافع ملي سبب مي‌شد هم خود مطبوعات رعايت كنند و هم آداب مقررات حاكم متفاوت شود.

وي ادامه داد: پس از پايان جنگ وضع اقتضا مي‌كرد شرايط بازتر باشد و شايد هيچ زماني شرايط براي ابراز انديشه و نگاه‌هاي مختلف به قدر امروز فراهم نبوده است.

او گفت: تعجب كردم وقتي برخي از شخصيت‌هاي محترم در ارتباط با آزادي مطبوعات در شرايط فعلي ابراز نگراني كردند و مطالبي را فرمودند كه به نظر مي‌رسد نگران وضع موجود اطلاع‌رساني هستند و در مقابل به خاطر آوردم همين بزرگواران در دوران مسئوليت خود به خاطر انتقادي عادي و معمولي چنان برآشفته شده بودند كه حتي كار به گريه در برابر تريبون‌هاي عمومي كشيده شد.

وي افزود: تعجب مي‌كنم كساني با اين سطح تحمل از آزادي مطبوعات در دوران خود، چطور اكنون در رابطه با آزادي مطبوعات ابراز نگراني مي‌كنند و ما بايد بابت چنين موهبتي كه محصول انقلاب بوده و به هيچ دولتي مربوط نيست و در واقع نتيجه‌ي عمل انقلاب اسلامي و استقرار حكومتي به نام خداست شاكر باشيم.

صفارهرندي گفت: در اين كشور منت هيچ كس بر سر مردم نيست جز مولودي كه با دست خود و با نام انقلاب و نظام مردمي اسلامي به وجود آوردند؛ بابت اين خدا را شكر مي‌كنيم كه امكاني فراهم شده است تا همه سلايق سياسي از تريبون‌هايي كه تعداد آن‌ها در قياس با كشورهاي مشابه خيلي زياد و حتي چند برابر است مطرح مي‌شود.

وي افزود: هم تيراژ عنوان كتاب‌هاي ما در مقايسه با كشورهاي همسايه بيش‌تر است و هم عناوين نشرياتي كه در كشور چاپ مي‌شود بالاتر است و بايد بگويم كه 3 هزار عنوان نشريه كه 150 مورد آن روزنامه است در كشور وجود دارد و مديران و صاحب‌نظران رسانه‌يي كشورهاي ديگر از اين موضوع دچار شگفتي مي‌شوند؛ پس اين امر نشان دهنده‌ي تحمل سلايق مختلف در كشور ماست.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي اضافه كرد: نمي‌خواهم بابي را باز كنم كه در رابطه با گله‌ي ما در مورد تيراژ مطبوعات است چرا كه تيراژ مطبوعات آن طور كه ما مي‌خواهيم نيست و هيچ وقت اين طور نبوده است.

وي افزود: چون در كشور ما ذائقه‌ي مردم با فرهنگ شفاهي آشناتر است، رسانه‌اي به نام رسانه‌ي ميان مردمي در كشور ما بسيار پررونق‌تر از رسانه‌هاي معمول است و خواستگاه انقلاب ما نيز همين رسانه‌هاي مردمي بوده است كه جاي مطبوعات و رسانه‌هاي متعارف را مي‌گيرد و نبايد نگران بود.

او ادامه داد: ملت ما بي‌بهره از اطلاعات نيست و در مقايسه با كشورها و سامانه‌هاي ديگر ميزان دريافت اطلاعات مردم از مسائل روزمره بيش‌تر است و اطلاعات مردم در مورد مسايل سياسي كشور و همچنين دانش و آگاهي آن‌ها نسبت به آنچه كه در كشورشان تصميم گرفته مي‌شود قابل قبول است.

صفارهرندي با طرح اين پرسش كه انتشار اطلاعات تا چه اندازه كار اهالي مطبوعات است گفت: بخشي از اين اطلاعات طريق رسانه‌هاي مكتوب دريافت مي‌شود و بخش عمده‌اي از آن به وسيله‌ي رسانه‌هاي شفاهي همچنين بخشي از اين اطلاعات توسط ارتباطات داخلي و ميان مردمي منتقل مي‌شود.

وي افزود: اگر ما به‌عنوان صاحبان رسانه‌هاي مكتوب و صاحبان خبرگزاري‌ها خواستاريم كه حافظ كيان اين رسانه‌ها باشيم، بايد آسيب شناسي در مجموعه‌ي كارهاي خود داشته باشيم كه چگونه تيراژ نشريات ما علي‌رغم تمام كوشش‌ها مورد انتظار ما نيست.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي افزود: اين جشنواره فرصت خوبي براي بازنگري است و فرصت بازديد عامه‌ي مردم از نمايشگاه براي گفت‌وگو ميان اهالي مطبوعات و مخاطبان خود بسيار مناسب است و همچنين بايد از ديگر فرصت‌ها مانند نظرخواهي بهره گرفت تا به رمز واقعي اين اقبال‌ها دست يافت.

وي افزود: معتقدم بخش قابل توجهي از بي‌مهري مردم نسبت به رسانه‌هاي مكتوب در اين نهفته است كه ما به قدر كافي از مخاطبان خود پيام دريافت نمي‌كنيم و پيام‌هاي ما يك سويه صادر مي‌شود بنابراين از آن‌ها بازخورد اطلاعاتي كه منتقل مي‌كنيم دريافت نمي‌كنيم.

صفارهرندي اضافه كرد: نمي‌خواهم باب گله‌گذاري را در رابطه با نحوه‌ي برخورد با اقدامات خوب دولت بگشايم و اين كه برخي از اقدامات دولتي از نظر ما خوب نيست را بخواهيم بدون انتقال از صدر تا ذيل انتقال دهيم درست نيست و نبايد چنين توقعي داشت اما اين توقع كه اگر كار شايسته‌اي صورت مي‌گيرد بايد در تمام مطبوعات حتي منتقدان انعكاس يابد انتظار زيادي نيست و اين مي‌تواند ميزاني براي سنجش انصاف منتقدان باشد.

وي افزود: خواننده‌ي‌ روزنامه‌اي كه مي‌داند آن روزنامه منتقد دولت به عنوان قوه‌ي مجريه و يا مجلس و ديگر دستگاه‌هاي كشور است اگر ببيند روزنامه‌ي مورد نظرش كارهاي خوب و شايسته را تحسين كرده و مي‌گويد آن را منصف مي‌داند و متوجه خواهد شد كه در انتقاد خود صداقت و اخلاص دارد چرا كه وقتي خوبي را نيز ديده منعكس كرده است اما اگر در روش نشريه‌اي روال هميشگي و در هر حال مخالفت باشد مخاطب او برداشت مي‌كند كه نشريه براي اطلاع او بيرون نمي‌آيد بلكه هدفي مانند كار تبليغاتي و حزبي را دنبال مي‌كند.

صفارهرندي ادامه داد: خوشبختانه در كشور ما مطبوعات دچار اين عارضه زياد نيستند اما چون ويترين مطبوعات گرد آمده از تمام اين اجناس است چند مورد كوچك نيز تصويري را در اذهان عمومي به وجود مي‌آورد كه قضاوت‌ها را تغيير مي‌دهد.

وي ضمن اين كه فرصت نمايشگاه را فرصت مناسبي براي آسيب‌شناسي كار مطبوعات دانست گفت: از دوستان عزيزم در معاونت مطبوعاتي سپاسگزارم كه دغدغه‌ي برگزاري نمايشگاه خوب را داشتند و سال گذشته با توجه به اين كه نمايشگاه مطبوعات را مستقل برگزار كرديم و برخي مشكلات باعث شد آنطور كه بايد مساعد طبع همه‌ي شركت كنندگان نباشد بنابراين لازم مي‌دانم بابت كمبودهاي سال گذشته از اهالي مطبوعات و خبرگزاري‌ها عذر خواهي كنم.

او افزود: امسال خوشبختانه همه مي‌توانيم زير سقفي به عظمت مصلا جمع شويم و صرف‌نظر از جلوه‌هاي طبيعي آن در كنار هم بودن مزيتي است كه از آن برخورداريم.

وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي افزود: اميدوارم علاوه بر ظواهري كه بايد هر روز زيباتر شود و با چشم‌نوازي مخاطبان را جذب روزنامه‌هاي مكتوب نگه دارد، به لحاظ محتوايي و آنچه كه به عنوان حق مخاطبان است تا به واقعيت دست يابند براي مردم كم نگذاريم و براي كسب همه‌ي آنچه كه مي‌شود در محضر مردم عرضه كرد تلاش كنيم.

وي افزود: البته تنوع سلايق و اختلاف ديدگاه‌ها و روزنامه‌هاي حزبي براي ما يك فرصت است و كسي كه ارگان يك حزب را منتشر مي‌كند فرصت ايجاد مي‌كند تا مردم با معنويات آن حزب آشنا شود اما بايد معلوم شود كه ارگان حزبي است و رسانه‌ي آزاد نيست و طبيعي است كه مردم با علم به اين موضوع به گونه‌ي ديگري از آن‌ها بهره‌مند خواهند شد و مجموعه‌ي اين‌ها به رشد و دانش مردم و فضايل اخلاقي مردم كمك خواهد كرد.

ایسنا